Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 9 Temmuz 2019 Tarih ve 30826 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Değişiklik lisanslar kapsamında bir çok yeni hüküm getirmekle birlikte, bunlardan en önemlisi dağıtıcı lisans sahiplerinin bayi sayısına ilişkin olan hükümler olarak karşımıza çıkmaktadır.

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 34. Maddesinden sonra gelmek üzere 34/A maddesi ihdas edilmekle maddeye göre,

Dağıtıcı lisansı sahipleri lisansının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde en az on, altı ay içinde en az yirmi beş ve bir yıl içinde en az elli istasyonlu bayinin bulunduğu bayilik teşkilatını oluşturmak zorundadırlar.

Yönetmeliğe eklenen geçici 24. maddeye göre de, halen dağıtıcı lisans sahibi olan kişiler, 01.01.2020 tarihinden itibaren 34/A maddesinde belirtilen sürelerde bayilik teşkilatını oluşturmak zorundadırlar.

Bu süreler içinde ve belirtilen sayılarda bayilik teşkilatının oluşturulmaması veya bayi sayısının 35/A maddesindeki sayının altına düşmesi halinde, dağıtıcı lisans sahibi 30 gün içinde gerekli sayıya ulaşmak zorundadır.

Yine dağıtıcı lisans sahiplerinin yakıtlarına ekleyecekleri ulusal markeri talep edebilmeleri için de bu sürelerde ve sayılarda hareket etmek zorundadırlar. Halen dağıtıcı lisans sahibi olanlar ise bu maddenin yayını tarihinde yeni lisans almış dağıtıcı olarak kabul edilir.

Son günlerde bir kısım dağıtıcıların bayilerine uzun süredir akaryakıt temin edemediği ve bayilerin zor durumda kaldığı haberleri gelmektedir. Uzun süre akaryakıt temin edemeyip istasyonda müşteri kaybına sebep olan bayiler çareyi bayilik sözleşmelerini feshetmekte bulmaktadır. Ancak sözleşme feshi bayinin haklı sebebi ile olsa da sonuçları çoğu zaman aleyhe olmaktadır. Zira bayilerin dağıtıcılarda ipotekleri, açık olarak verdikleri çekleri ve intifaları bulunmakta, bayiliğin feshi halinde dağıtıcı elinde bulunan bu imkanlar bayi aleyhine dönüşmektedir. Nitekim geçmişte buna dair örnekler yaşanmış, dağıtıcıda bulunan intifalar yüksek bedeller karşılığı kaldırılmış, açık verilen çekler bankalardan, kredi kurumlarından çıkmış ve bayiler icra dairelerinde adeta sürünmeye mahkum edilmiştir.

Bu sebeple duruma EPDK el koymalı ve bayilerin bir feshine gerek kalmadan bu durumda olan dağıtıcıların faaliyetleri, durumları düzelene kadar geçici olarak durdurulmalıdır. Böyle bir durumda nasıl bir yöntem uygulanacağı da Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinde belirtilmiştir. İlgili hükümler şöyledir:

Madde 37-Bayiler, bayisi oldukları dağıtıcının faaliyetinin geçici olarak durdurulması halinde ise, dağıtıcının yeniden faaliyete geçmesini beklemeksizin, faaliyetinin geçici olarak durdurulduğu süre ile sınırlı olmak kaydıyla başka bir dağıtıcıdan akaryakıt temin edebilir.

Madde 33-Dağıtıcı lisansı sahipleri, faaliyeti geçici olarak durdurulan dağıtıcıların bayilerine, faaliyetin durdurulduğu süre ile sınırlı olmak kaydıyla akaryakıt satışı yapabilir.

EPDK eğer bu dağıtıcıların faaliyetlerini geçici olarak durdurursa, hem bu dağıtıcılar bir fesihle karşılaşmayacaklar ve bayi kaybetmeyecekler hem de bayiler başka dağıtıcılardan ceza görmeden akaryakıt ikmali yapabileceklerdir.

Peki EPDK bu durumdan haberdarmıdır. Değilse bayilerin ihbarı ile haberdar olabilir.

Haydi EPDK göreve. Her iki tarafı da koruyucu önlemlerini al. Zira senin var olma sebebin budur.

Son günlerde sitemize  gelen sorulardan ilk sırayı bayi denetim sistemini kimin kuracağı şeklindedir. Dağıtıcılar genellikle bunun masrafını bayilere yıkmak istemektedirler. Oysa aşağıda açıklandığı üzere bu yükümlülük dağıtım firmasına aittir.

K U R U L  K A R A R I

Karar No: 1240                                                                               Karar Tarihi: 27/06/2007

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27/06/2007 tarihli toplantısında, Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayi Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında aşağıdaki Karar alınmıştır.

MADDE 4- (Değişik Madde: 30/06/2008 tarihli ve 1660 sayılı Kurul Kararı, Md.2) (1) Dağıtıcı lisansı sahipleri, tescilli markası altında piyasaya sunulan akaryakıta ilişkin kalite kontrol izlemesini etkin biçimde yapar, bayilerinde kaçak petrol satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurar ve uygular. Bu kapsamda dağıtıcı lisansı sahibi:

b) Akaryakıt istasyonlarında stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesine yönelik bir istasyon otomasyon sistemi kurar. Merkez bağlantısı olan istasyon otomasyon sistemi ile bayilerindeki akaryakıt alım satım hareketlerini izler ve raporlar. Kayıt dışı ikmal ve satış tespit edilmesi halinde Kurumu derhal bilgilendirir.

(Bu madde 31.12.2010 tarihinde yürürlüğe girer)

EPDK tarafından yıllık 60.000 ton beyaz ürün satış yükümlülüğünü yerine getirmeyen dağıtıcıların lisanslarının iptaline karar verdi. Bu dağıtıcıların bayilerine 3 ay daha yakıt ikmali yapma hakları bulunuyor. Kurul kararı aşağıda sunulmuştur.

DUYURU

 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 18/02/2010 tarihli toplantısında alınan karar uyarınca, 60.000 ton/yıl beyaz ürün (motorin, benzin) satış yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve aşağıda isimleri belirtilen dağıtıcı lisansı sahibi tüzel kişilerin dağıtıcı lisanslarının; Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 17 nci maddesinde yer alan: “Bir takvim yılında benzin ve motorin toplamı olarak en az 60.000 ton satış yapamayan dağıtıcıların lisansı Kurul kararıyla sona erdirilebilir.” hükmü uyarınca, 18/05/2010 tarihi itibariyle sona erdirilmesine karar verilmiştir. Adı geçen şirketlerin dağıtım faaliyetlerini sona erdirmeden en az üç ay önce bayilerini durumdan haberdar etmesi ve lisanslı bayilerinin bahse konu Kurul karar tarihinden itibaren yeni bir dağıtıcı ile yapılan bayilik sözleşmelerini üç ay içerisinde Kuruma ibraz ederek lisans tadil talebinde bulunmaları gerekmektedir.

1 Damla Petrol İnşaat Ticaret Anonim Şirketi DAĞ/485-147/11327

2 Goldser Turizm Otelcilik ve Petrol Sanayi Ticaret Anonim Şirketi DAĞ/565-39/14717

3 Güvengaz Petrol Ürünleri Enerji Sistemleri Doğalgaz İnşaat Taahhüt Tekstil Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi DAĞ/455-2/04841

4 Türkoil Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret ve Dağıtım Anonim Şirketi DAĞ/444-1/01591

5 Denge Akaryakıt Dağıtım Pazarlama Petrol Ürünleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi DAĞ/467-304/10133

6 GS Petrol Ürünleri Ticaret Anonim Şirketi DAĞ/458-1/05610

7 İnter-Oil Petrol Dağıtım Nakliyat ve Turizm İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirket DAĞ/627-27/15377

8 Birleşik Petrol Anonim Şirketi DAĞ/429-30/00906

9 MMG Petrol Dağıtım ve Pazarlama İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi DAĞ/446-265/01986

10 Gören Petrol Depoculuk Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi DAĞ/476-149/10871